(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 095

॥ శ్రీః ॥
5.95. అధ్యాయః 095
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
శ్రీకృష్ణేన ధృతరాష్ట్రంప్రతి సంధ్యర్థం స్వస్యాగమనకథనం ॥ 1 ॥
సంధివిగ్రహపక్షయోః గుణదోషపర్వనపూర్వకం పాండవవిజ్ఞాపననివేదనం ॥ 2 ॥
తథా హితముపదిశ్య అంతే యథారుచి కరణాభిధానం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 5-95-0x(3672)(35176)
తేష్వాసీనేషు సర్వేషు తూష్ణీంభూతేషు రాజసు।
వాక్యమభ్యాదదే కృష్ణః సుదంష్ట్రో దుందుభిస్వనః ॥ 5-95-1(35177)
జీమూత ఇవ ధర్మాంతే సర్వాం సంశ్రావయన్సభాం ।
ధృతరాష్ట్రమభిప్రేక్ష్య సమభాషత మాధవః ॥ 5-95-2(35178)
శ్రీభగవానువాచ। 5-95-3x(3673)
కురూణాం పాండవానాం చ శమః స్యాదితి భారత ।
అప్రణశేన వీరాణామేతద్యాచితుమాగతః ॥ 5-95-3(35179)
రాజన్నాన్యత్ప్రవక్తవ్యం తవ నైఃశ్రేయసం వచః ।
విదితం హ్యేవ తే సర్వం వేదితవ్యమరిందమ॥ 5-95-4(35180)
ఇదం హ్యద్య కులం శ్రేష్ఠం సర్వరాజసు పార్థివ ।
శ్రుతవృత్తోపసంపన్నం సర్వైః సముదితం గుణైః ॥ 5-95-5(35181)
కృపానుకంపా కారుణ్యమానృశంస్యం చ భారత ।
తథార్జవం క్షమా సత్యం కురుష్వేతద్విశిష్యతే ॥ 5-95-6(35182)
తస్మిన్నేవంవిధే రాజన్కులే మహతి తిష్ఠతి।
త్వన్నిమిత్తం విశేషేణ నేహ యుక్తమసాంప్రతం ॥ 5-95-7(35183)
త్వం హి ధారయితా శ్రేష్ఠః కురూణాం కురుసత్తమ।
మిథ్యాప్రచరతాం తాత బాహ్యేష్వాభ్యంతరేషు చ ॥ 5-95-8(35184)
తే పుత్రాస్తవ కౌరవ్య దుర్యోధనపురోగమాః।
ధర్మార్థౌ పృష్ఠతః కృత్వా ప్రచరంతి నృశంసవత్ ॥ 5-95-9(35185)
అశిష్టా గతమర్యాదా లోభేన హృతచేతసః।
స్వేషు బంధుషు ముఖ్యేషు తద్వేత్థ పురుషర్షభ ॥ 5-95-10(35186)
సేయమాపన్మహాఘోరా కురుష్వేవ సముత్థితా ।
ఉపేక్ష్యమాణా కౌరవ్య పృథివీం ఘాతయిష్యతి ॥ 5-95-11(35187)
శక్యా చేయం శమయితుం త్వం చేదిచ్ఛసి భారత ।
న దుష్కరో హ్యత్ర శమో మతో మే భరతర్షభ ॥ 5-95-12(35188)
త్వయ్యధీనః శమో రాజన్మయి చైవ విశాంపతే ।
పుత్రాన్స్థాపయ కౌరవ్య స్థాపయిష్యాంయహం పరాన్ ॥ 5-95-13(35189)
ఆజ్ఞా తవ హి రాజేంద్ర కార్యా పుత్రైః సహాన్వయైః ।
హితం బలవదప్యేషాం తిష్ఠతాం తవ శాసనే ॥ 5-95-14(35190)
తవ చైవ హితం రాజన్పాండవానామథో హితం ।
శమే ప్రయతమానస్య తవ శాసనకాంక్షిణః ॥ 5-95-15(35191)
స్వయం నిష్ఫలమాలక్ష్య సంవిధత్స్వ విశాంపతే ।
సహాయభూతా భరతాస్తవైవ స్యుర్జనేశ్వర ॥ 5-95-16(35192)
ధర్మార్థయోస్తిష్ఠ రాజన్పాండవైరభిరక్షితః ।
న హి శక్యాస్తథాభూతా యత్నాదపి నరాధిప ॥ 5-95-17(35193)
న హి త్వాం పాండవైర్జేతుం రక్ష్యమాణం మహాత్మభిః ।
ఇంద్రోపి దేవైః సహితః ప్రసహేత కుతో నృపాః ॥ 5-95-18(35194)
యత్ర భీష్మశ్చ ద్రోణశ్చ కృపః కర్ణో వివింశతిః ।
అశ్వత్థామా వికర్ణశ్చ సోమదత్తోఽథ బాహ్లికః ॥ 5-95-19(35195)
సైంధవశ్చ కలింగశ్చ కాంభోజశ్చ సుదక్షిణః ।
యుధిష్ఠిరో భీమసేనః సవ్యసాచీ యమౌ తథా ॥ 5-95-20(35196)
సాత్యకిశ్చ మహాతేజా యుయుత్సుశ్చ మహారథః ।
కో ను తాన్విపరీతాత్మా యుద్ధ్యేత భరతర్షభ ॥ 5-95-21(35197)
లోకస్యేశ్వరతాం భూయః శత్రుభిశ్చాప్యధృష్యతాం।
ప్రాప్స్యసి త్వమమిత్రఘ్న సహితః కురుపాండవైః ॥ 5-95-22(35198)
తస్య తే పృథివీపాలాస్త్వత్సమాః పృథివీపతే ।
శ్రేయాంసశ్చైవ రాజానః సంధాస్యంతే పరంతప ॥ 5-95-23(35199)
స త్వం పుత్రైశ్చ పౌత్రైశ్చ పితృభిర్భ్రాతృభిస్తథా ।
సుహృద్భిః సర్వతో గుప్తః సుఖం శక్ష్యసి జీవితుం ॥ 5-95-24(35200)
ఏతానేవ పురోధాయ యత్కృత్య చ యథా పురా।
అఖిలాం భోక్ష్యసే సర్వాం పృథివీం పృథివీపతే ॥ 5-95-25(35201)
ఏతైర్హి సహితః సర్వైః పాండవైః స్వైశ్చ భారత ।
అన్యాన్విజేష్యసే శత్రూనేష స్వార్థస్తవాఖిలః ॥ 5-95-26(35202)
తైరేవోపార్జితాం భూమిం భోక్ష్యసే చ పరంతప ।
యది సంపత్స్యసే పుత్రైః సహామాత్యైర్నరాధిప ॥ 5-95-27(35203)
సంయుగే వై మహారాజ దృశ్యతే సుమహాన్క్షయః।
క్షయే చోభయతో రాజన్కం ధర్మమనుపశ్యసి ॥ 5-95-28(35204)
పాండవైర్నిహతైః సంఖ్యే పుత్రైర్వాపి మహాబలైః ।
యద్విందేథాః సుఖం రాజంస్తద్బ్రూహి భరతర్షభ ॥ 5-95-29(35205)
శూరాశ్చ హి కృతాస్త్రాశ్చ సర్వే యుద్ధాభికాంక్షిణః।
పాండవాస్తావకాశ్చైవ తాన్రక్ష మహతో భయాత్ ॥ 5-95-30(35206)
న పశ్యేమ కురూన్సర్వాన్పాండవాంశ్చైవ సంయుగే।
క్షీణానుభయతః శూరాన్రాథినో రథిభిర్హతాన్ ॥ 5-95-31(35207)
సమవేతాః పృథివ్యాం హి రాజానో రాజసత్తమ ।
అమర్షవశమాపన్నా నాశయేయురిమాః ప్రజాః ॥ 5-95-32(35208)
త్రాహి రాజన్నిమం లోకం న నశ్యేయురిమాః ప్రజాః।
త్వయి ప్రకృతిమాపన్నే శేషః స్యాత్కురునందన ॥ 5-95-33(35209)
శుక్లా వాదన్యా హ్రీమంత ఆర్యాః పుణ్యాభిజాతయః ॥
అన్యోన్యసచివా రాజంస్తాన్పాహి మహతో భయాత్ ॥ 5-95-34(35210)
శివేనేమే భూమిపాలాః సమాగంయ పరస్పరం।
సహ భుక్త్వా చ పీత్వా చ ప్రతియాంతు యథాగృహం ॥ 5-95-35(35211)
సువాససః స్రగ్విణశ్చ సత్కృతా భరతర్షభ ।
అమర్షం చ నిరాకృత్య వైరాణి చ పరంతప ॥ 5-95-36(35212)
హార్దం యత్పాండవేష్వాసీత్ప్రాప్తోఽస్మిన్నాయుషః క్షయే ।
తదేవ తే భవత్వద్య సంధత్స్వ భరతర్షభ ॥ 5-95-37(35213)
బాలా విహీనాః పిత్రా తే త్వయైవ పరివర్ధితాః ।
తాన్పాలయ యథాన్యాయం పుత్రాంశ్చ భరతర్షభ ॥ 5-95-38(35214)
భవతైవ హి రక్ష్యాస్తే వ్యసనేషు విశేషతః।
మా తే ధర్మస్తథైవార్థో నశ్యేత భరతర్షభ ॥ 5-95-39(35215)
ఆహుస్త్వాం పాండవా రాజన్నభివాద్య ప్రసాద్య చ।
భవతః శాసనాద్దుఃఖసముభూతం సహానుగైః ॥ 5-95-40(35216)
ద్వాదశేమాని వర్షాణి వనే నిర్వ్యుషితాని నః।
త్రయోదశం తథాఽజ్ఞాతైః సజనే పరివత్సరం ॥ 5-95-41(35217)
స్థాతా నః సమయే తస్మిన్పితేతి కృతనిశ్చయాః ।
నాహాస్మ సమయం తాత తచ్చ నో బ్రాహ్మణా విదుః ॥ 5-95-42(35218)
తస్మిన్నః సమయే తిష్ఠ స్థితానాం భరతర్షభ ।
నిత్యం సంక్లేశితా రాజన్స్వరాజ్యాంశం లభేమహి । 5-95-43(35219)
త్వం ధర్మమర్థం సంజానన్సంయఙ్వస్త్రాతుమర్హసి ॥
గురుత్వం భవతి ప్రేక్ష్య బహూన్క్లేశాంస్తితిక్ష్మహే । 5-95-44(35220)
స భవాన్మాతృపితృవ్రదస్మాసు ప్రతిపద్యతాం ॥
గురోర్గరీయసీ వృత్తిర్యా చ శిష్యస్య భారత । 5-95-45(35221)
వర్తామహే త్వయి చ తాం త్వం చ వర్తస్వ నస్తథా ॥
పిత్రా స్థాపయితవ్యా హి వయముత్పథమాస్థితాః । 5-95-46(35222)
సంస్థాపయ పథిప్వస్మాంస్తిష్ఠ ధర్మే సువర్త్మని ॥
ఆహుశ్చేమాం పరిషదం పుత్రాస్తే భరతర్షభ । 5-95-47(35223)
ధర్మజ్ఞేషు సభాసత్సు నేహ యుక్తమసాంప్రతం ॥
యత్ర ధర్మో హ్యధర్మేణ సత్యం యత్రానృతేన చ। 5-95-48(35224)
హన్యతే ప్రేక్షమాణానాం హతాస్తత్ర సభాసదః ॥
విద్ధో ధర్మో హ్యధర్మేణ సభాం యత్ర ప్రపద్యతే। 5-95-49(35225)
నచాస్య శల్యం కృంతంతి విద్ధాస్తత్ర సభాసదః ॥
ధర్మ ఏతానారుజతి యథా నద్యనుకూలజాన్ ॥ 5-95-50(35226)
యే ధర్మమనుపశ్యంతస్తూష్ణీం ధ్యాయంత ఆసతే ।
తే సత్యమాహుర్ధర్ంయం చ న్యాయ్యం చ భరతర్షభ ॥ 5-95-51(35227)
శక్యం కిమన్యద్వక్తుం తే దానాదన్యంజనేశ్వర ।
బ్రువంతు తే మహీపాలాః సభాయాం యే సమాసతే ॥ 5-95-52(35228)
ధర్మార్థౌ సంప్రధార్యైవ యది సత్యం బ్రవీంయహం ।
ప్రముంచోమాన్మృత్యుపాశాత్క్షత్రియాన్పురుషర్షభ ॥ 5-95-53(35229)
ప్రశాంయ భరతశ్రేష్ఠ మా మన్యువశమన్వగాః ।
పిత్ర్యం తేభ్యః ప్రదాయాంశం పాండవేభ్యో యథోచితం ।
తతః సపుత్రః సిద్ధార్థో భుంక్ష భోగాన్పరంతప ॥ 5-95-54(35230)
అజాతశత్రుం జానీషే స్థితం ధర్మే సతాం సదా।
సపుత్రే త్వయి వృత్తిం చ వర్తతే యాం నరాధిప ॥ 5-95-55(35231)
దాహితశ్చ నిరస్తశ్చ త్వామేవోపాశ్రితః పునః ।
ఇంద్రప్రస్థం త్వయైవాసౌ సపుత్రేణ వివాసితః ॥ 5-95-56(35232)
స తత్ర వివసన్సర్వాన్వశమానీయ పార్థివాన్।
త్వన్ముఖానకరోద్రాజన్న చ త్వామత్యవర్తత ॥ 5-95-57(35233)
తస్యైవం వర్తమానస్య సౌబలేన జిహీర్షతా।
రాష్ట్రాణి ధనధాన్యం చ ప్రయుక్తః పరమోపధిః ॥ 5-95-58(35234)
స తామవస్థాం సంప్రాప్య కృష్ణాం ప్రేక్ష్య సభాం గతాం।
క్షత్రధర్మాదమేయాత్మా నాకంపత యుధిష్ఠిరః॥ 5-95-59(35235)
అహం తు తవ తేషాం చ శ్రేయ ఇచ్ఛామి భారత ।
ధర్మాదర్థాత్సుఖాచ్చైవ మా రాజన్నీనశః ప్రజాః ॥ 5-95-60(35236)
అనర్థమర్థం మన్వానోఽప్యర్థం చానర్థమాత్మనః ।
లోభేఽతిప్రసృతాన్పుత్రాన్నిగృహ్ణీష్వ విశాంపతే ॥ 5-95-61(35237)
స్థితాః శుశ్రూషితుం పార్థాః స్థితా యోద్ధుమరిందమాః ।
యత్తే పథ్యతమం రాజంస్తస్మింతిష్ఠ పరంతప ॥ 5-95-62(35238)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-95-63x(3674)
తద్వాక్యం పార్థివాః సర్వే హృదయైః సమపూజయన్।
న తత్ర కశ్చిద్వక్తుం హి వాచం ప్రాక్రామదగ్రతః ॥ ॥ 5-95-63(35239)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి భగవద్యానపర్వణి పంచనవతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-95-3 ఆగతః అహమితి శేషః ॥
5-95-6 కృపా పరస్య సుఖార్థే యత్నః।
అనుకంపా పరదుఃఖదర్శనే త్రాసః।
కారుణ్యం పరదుఃఖప్రహాణార్థో యత్నః।
ఆనృశంస్యం పరదుఃఖాప్రదానం ॥
5-95-8 బాహ్యేషు ద్యూతాదిషు । ఆభ్యంతరేషు జతుగృహాదిషు ॥
5-95-11 కురుష్వేవ భవత్స్వేవ నతు పాండవేషు ॥
5-95-14 ఏషామపి ఏషామేవ ॥
5-95-15 శాసనకాంక్షిణః పుత్రాన్ శాసితుమిచ్ఛతస్తవ ॥
5-95-16 నిష్ఫలం వైరం। సంవిధత్స్వ శమం కురు ॥
5-95-23 పాండవైః సహ సంధాస్యంతే సంధి కరిష్యంతి ॥
5-95-25 అఖిలాం నిష్కంటకాం ॥
5-95-33 ప్రకృతిం సత్త్వగుణం ॥
5-95-42 స్థాతా స్థాస్యతి ॥
5-95-50 ఆరుజతి హినస్తి। అనుకూలజాన్ కూలం కూలమనుమృత్య జాతాన్ వృక్షాదీన్ ॥
5-95-58 పరమోపధిః మహచ్ఛద్మ ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.